Các nước thuộc Hiệp hội Đông Nam Á – ASEAN cuối cùng cũng thông qua được thông cáo chung của hội nghị Bộ trưởng ngoại giao ASEAN lần thứ 50, trong đó có yêu cầu các bên tranh chấp ở Biển Đông không được có những hoạt động quân sự hóa vùng biển này. Thông cáo chung cũng nói là một số quốc gia lo ngại những hoạt động bồi đắp, xây đảo nhân tạo tại Biển Đông có thể làm xói mòn lòng tin, gia tăng căng thẳng và hủy hoại hòa bình khu vực. Việc chỉ trích hành động quân sự hóa Biển Đông là nhắm vào Trung Quốc, nước tuyên bố chủ quyền của mình trên 90% diện tích khu vực biển này, đồng thời trong thời gian qua đã tiến hành bồi đắp xây đảo nhân tạo, thiết lập các căn cứ hậu cần và không quân trên những vị trí mà họ đang chiếm đóng thuộc Quần đảo Trường Sa. Vào ngày Chủ nhật, 6 tháng 8, khối ASEAN và Trung Quốc cũng thông qua được khung dự thảo Bản Quy tắc Ứng xử cho các quốc gia tại Biển Đông đang tranh chấp, gọi tắt là COC. Khung dự thảo này sẽ được đệ trình lên Hội nghị Thượng đỉnh các quốc gia ASEAN vào tháng 11 tới đây. Thưa qv, Hội nghị Bộ trưởng ngoại giao ASEAN lần thứ 50 diễn ra ở thủ đô Manila của Philippines đã kết thúc vào ngày thứ bảy 5 tháng 8 cuối tuần qua, nhưng mãi cho đến ngày chủ nhật 6 tháng 8 thì thông cáo chung mới được thông qua. Sở dĩ bản thông cáo chung ASEAN không ra được vào cùng ngày kết thúc hội nghị, được cho là do thái độ cứng rắn của Việt Nam muốn đưa nội dung cảnh báo chuyện quân sự hóa Biển Đông vào bản thông cáo chính thức. Thưa anh KH, Tin mới nhất cho biết TC giận dữ chuyện VN dám lên tiếng phản đối nên vào phút chót, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã hủy một cuộc họp với Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh cuối ngày thứ Hai 7/8 tại Manila, lẽ ra Ông Vương Nghị sẽ gặp ông Phạm Bình Minh bên lề cuộc họp ngoại trưởng Asean thì nay cuộc họp đã bị hủy. , Anh KH có ngạc nhiên hay không, chuyện VN dám đơn thân độc mã, lên tiếng tại một diễn đàn khu vực để đòi hỏi thông cáo chung ASEAN phải có ngôn ngữ mạnh mẽ đả kích chuyện TC lấn chiếm biển đông, lại còn to tiếng yêu câu là bộ quy tắc ứng xử COC phải có tính cách ràng buộc pháp lý, nếu không thì nó vô nghĩa và chỉ là mớ giấy lộn, đây là đi ngược lại ý muốn của TC, đàm phán COC thì đàm phán chứ TC hoàn toàn không muốn cho COC có sự ràng buộc pháp lý…Chuyện VN dám lên tiếng chống lại TC tại một diễn đàn quốc tế, là chuyện ít thấy xảy ra trước nay, nhất là sau khi gần đây VN đã quyết định co vòi, đuổi công ty Repsol (Tây Ban Nha) khỏi bãi Tứ Chính , rút lui không thăm dò dầu khí biển Đông trong khu vực thềm lục địa của mình, sau khi bị TC đe dọa tấn công quân sự. Thưa anh KH, nếu VN thật sự muốn chống đối TC chuyện Biển Đông thì sao lại bỏ chạy khỏi lãnh hải của mình, nhất là sau khi Repsol vừa tìm được mỏ khí lớn tại  Bãi Tư Chính và đã rót cả trăm triệu đôla vào dự án khai thác dầu khí tại bãi tứ chính? Tại sao lại có nghịch lý này?

Mọi người đều biết, ASEAN là một tổ chức rời rạc, cho dù thành lập đã 50 năm với 10 nước khu vực ĐNÁ, nhưng ASEAN khó lòng kết hợp để tạo ra sức mạnh tập thể  và đưa ra những quyết định có ảnh hưởng đối với các vấn đề cấp khu vực và quốc tế. Nắm được điểm yếu đó, Trung Quốc luôn tìm cách chia rẽ ASEAN, bằng cách tách từng chiếc đũa ra khỏi “bó đũa” ASEAN để dễ bẽ gãy, từ Cam Bốt, rồi Lào, Malaysia, Philippines, Brunei, VN… đều bị TQ sử dụng sức mạnh kinh tế để mua chuộc và chia rẽ. Nghe nói trong kỳ họp lần này, mặc dù chẳng có dính líu gì đến tranh chấp Biển Đông thế mà nước Cam Bốt của thủ tướng Hun Sen đã ra sức bênh vực cho lập trường của đàn anh TC, đài Á Châu Tự Do nhận định rằng Cam Bốt đã tận lực « đạp thắng chân lẫn kéo thắng tay » để ngăn cản nỗ lực của ASEAN có thể đưa ra thông cáo chung bât lợi cho TC, trong khi đó xứ Phi Luật Tân của TT Rodrigo Duterte với tư cách nước chủ nhà, kiêm đương kim chủ tịch luân phiên của ASEAN,  cũng là nước nguyên đơn đã kiện TC ra tòa quốc tế và được tòa án ra phán quyết thuận lợi cho mình khi bác bỏ dòi hỏi toàn bộ chủ quyền đường lưỡi bò của TC tại Biển Đông, lẽ ra Phi là nước có thế mạnh tại hội nghị ASEAN lần này để  tỏ thái độ cứng răn với TC, thế nhưng chính sách đối ngoại với TC dưới thời Duterte thì khác với người tiền nhiệm Aquino, Duterte được cho là chủ trương từ mặt Mỹ để xích lại gần TC nhằm đổi lấy cả tỷ đôla viện trợ và đầu tư từ TC, cho nên Phi đã gác qua một bên phán quyết tòa trọng tài và trở nên mềm nhũn như con chi chi tại hội nghị ASEAN,  như bản tin nêu lên, chỉ có VN là dám lên tiếng mạnh mẽ, đòi hỏi thông cáo chung phải đưa ngôn ngữ phản đối chuyện TC xây đảo nhân tạo và quân sự hóa Biển Đông. Theo nhận định của học giả Carl Thayer, trước giờ, VN theo đuổi đường hướng đối ngoại “đa phương”,  (nôm na là đu dây) để nỗ lực cân bằng quan hệ với cả 2 cường quốc Mỹ Trung,   thế nhưng nay nước Mỹ dưới thời Donald Trump đã đưa ra chính sách đối ngoại “ưu tiên nước My”, xung quanh vấn đề an ninh biển đông, VN của ô TBT NPT được cho là tin rằng mình không thể trông đợi gì ở Mỹ, ông Trọng cũng nại lý cớ này để rút lui khỏi Tư Chính, lại thêm anh láng giềng Phi Luật Tân cũng đã ngả vào vòng tay lông lá của TC, nên Thayer cho rằng, VN càng cần nhờ cậy vào một khối ASEAN vững mạnh để đối trọng sức mạnh của TC. Thưa anh KH, BT không đồng ý với nhận định của ô Carl Thayer cho rằng VN muốn dựa vào ASEAN để chống lại TC, dựa ai chứ dựa bó đũa ASEAN thì đã bị TC bẻ gãy vụn từng chiếc một từ đời nào rồi, ngay cả chiếc đũa VN e rằng cũng đang nằm trong tầm tay TC, BT cho rằng việc VN lên tiếng ở hội nghị ASEAN rồi chuyện Vương Nghị hủy bỏ họp hành với PBM, sao nghe quen quen, cũng giống chuyện tướng Phạm Trường Long của TC qua thăm VN rồi giận dữ bỏ về sớm, hủy giao lưu quân sự, chẳng qua phải chăng là VN và TC đang tiếp tục màn diễn để nhà cầm quyền CSVN trấn an dư luận trong nước và với cộng đồng quốc tế, được tiếng thơm, ra cái điều là mình chống Tầu và đang ra sức bảo vệ biển đảo, như vậy mới có được chính nghĩa và có sự ủng hộ của dân chúng mà tiếp tục nắm quyền cai trị, lúc trước chúng ta từng bình luận rằng việc VN rút lui khỏi bãi Tư Chính là để kết thúc hợp đồng đã ký trước đây với Repsol, thúc đẩy bởi phe nhóm “cải cách” hay “thân Mỹ” trong dàn lãnh đạo CSVN, nhưng nay với việc phe nhóm “thân Tàu” của TBT NPT đang thắng thế, muốn tìm cách hủy bỏ những hợp đồng này một cách hợp lý, cho nên Tàu phối hợp với VN  bày ra vở diễn đe dọa tấn công quân sự, tướng Phạm Trường Long bỏ về sớm, nay thì Vương nghị cũng theo cách diễn đó, bỏ họp với PBM. Nếu như VN thật sự cảm thấy, không dựa được vào Mỹ hay Phi Luật Tân nên phải bắt đầu lên tiếng, thì BT rất mừng, vậy VN hãy thả hết những tù nhân lương tâm và ngưng đàn áp người bất đồng chính kiến, chẳng qua đa số họ bị tù tội cũng chỉ là chống lại TC, chống thảm họa Formosa do TC đứng sau công ty Đài Loan gây nên,  chứ nếu CSVN chỉ lên tiếng mấy câu tại ASEAN rồi tiếp tục đàn áp giới đấu tranh trong nước chỉ vì họ bày tỏ thái độ chống ngoại xâm thì CSVN chẳng qua chỉ là đang có hành vi trống đánh xuôi, kèn thổi ngược, anh KH nghĩ sao?

BÌNH LUẬN